حمل و نقل هوشمند چیست؟

حمل و نقل در شهرهای بزرگ، چالشی رو به رشد برای مسافران و مسئولان شهری است. سیستم‌های حمل و نقل هوشمند با بهره‌مندی از فناوری‌های جدید، مدیریت و پاسخگویی مناسب به شرایط ترافیکی را فراهم می‌آوردند. سیستم حمل و نقل هوشمند می‌تواند تفاوت چشمگیری در نحوه رفت و آمد مسافران در مناطق متراکم شهری و ارائه خدمات بهتر و ایمن به ساکنان شهر ایجاد کند و هم چنین موجب صرفه جویی در هزینه‌ها برای شهرداری‌ها می‌شود. حمل و نقل هوشمند با استفاده از “فناوری‌های الکترونیکی”، “بی سیم و اینترنت”، دسترسی به سفرهای دقیقتر، ایمن‌تر و سریع‌تر بین دو نقطه در یک شهر بزرگ را امکانپذیر می‌کند و اطلاعات و کنترل غنی بر جریان‌های ترافیکی را به شهرداری‌ها ارائه می‌دهد.

 

 

تعریف حمل و نقل هوشمند

حمل ‌و نقل هوشمند یا Intelligent Transportation به مجموعه ‌ای از ابزارها، امکانات و تخصص‌ ها اطلاق می ‌شود، که این تخصص ‌ها شامل مفاهیم مهندسی ترافیک، تکنولوژی ‌های نرم ‌افزاری، سخت ‌افزاری، مخابراتی و… هستند. با سیستم حمل و نقل هوشمند شهروندان می ‌توانند در وقت و هزینه ‌های خود صرفه جویی کنند. این سیستم با هدف به حداقل رساندن مشکلات ترافیکی ساخته شده است.

 

تاریخچه حمل و نقل هوشمند

از اواخر دهه ۶۰ میلادی پروژه‌های گسترده‌ای در خصوص ITS در سطح جهانی به اجرا در آمده که از آن جمله می‌توان به پروژه‌های سستم راهنمای الکترونیکی مسیر (ERGS) ، سیستم کنترل ترافیک شهری (UTCS)، سیستم راهنمای سبقت (PAS)و . . . اشاره نمود. در طی سالهای اخیر کشورهای زیادی از جمله ژاپن اتحادیه اروپا،کره،استرالیا، مالزی، سنگاپور و . . . اقدام به تشکیل ساختار سازمانی ITS در جهت ارتقای سطح کیفی خدمات حمل و نقل و افزایش ایمنی نموده اند. (منبع)

 

 

حمل و نقل هوشمند در ایران

مبجث حمل و نقل هوشمند به عنوان یکی از پایه های اقتصاد دیجیتال در کشور و از اساسی ترین نیازهای برآورده کننده چارچوب پیشرفت در این مفهوم در نظر گرفته می شود. حمل و نقل هوشمند به عنوان مفهومی نوپا در کشور و بیشتر بصورت پلتفرم های تاکسی اینترنتی نمود پیدا کرده است اما  نگاهی کلی تر به مفهوم حمل و نقل هوشمند در سال های اخیر در کشور حاکی از پیشرفت های فوق‌العاده این بعد اساسی اقتصاد دیجیتال دارد. در مجموع 92 محصول در شاخه های مختلف حوزه حمل و نقل هوشمند در داخل کشور شناسایی شد. محصولات در حوزه حمل و نقل درون شهری همانگونه که پیش بینی می شد بالاترین تعداد را به خود اختصاص داده اند. محصولات در حوزه حمل بار و پیک موتوری نیز در رده های بعدی تعداد محصولات در حوزه حمل و نقل هوشمند در ایران قرار دارند. (منبع)

 

 

تاریخچه حمل و نقل هوشمند در ایران

حمل و نقل هوشمند ایران در سه حوزه مختلف تعریف می شود.
1- هوشمندسازی زیرساختهای شهری (در اختیار وزارت راه و شهرداریها)
2- هوشمندسازی خودروها (در اختیار صنعت خودروسازی)
3- سایر موارد (که شما ظاهرا موضوع مقاله شماست)

بخش اعظم حمل و نقل هوشمند مربوط به بند اول است. مثلا کنترل هوشمند تقاطعها که در کلانشهرها رایج شده، سامانه های پشتیبانی هوشمند (مدیریت تعمیر و نگهداری) از ناوگان که در اختیار اتوبوسرانیها و مترو است‏ یا سامانه ثبت مکانیزه تخلفات یا مدیریت طرح (تر افیک یا زوج و فرد)، سامانه های هوشمند مدیریت پارکینگ و امثالهم بخشهای مهمی از حمل و نقل هوشمند را در کشور ما و در تمام دنیا تشکیل می دهند. هوشمندسازی خودروها برای افزایش ایمنی هم بخش مهم دیگری است که بیشتر به مقوله ایمنی و محیط زیست می پردازد. از سیستمهای هوشمند انژکتور شروع شده و تا خودروهای خودران رسیده است. گام بعدی هم خودروهای متصل است که قرار است خودروها با یکدیگر و زیرساختهای شهری و عابرین و موتورسواران و دوچرخه سواران، ارتباط رادیویی داشته باشند. در این زمینه، تحقیقات خوبی توسط جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی شریف بر روی خودروهای متصل در حال انجام است. با توجه به تهدیدهای ناشی از اقدامات جزیره ای در هوشمندسازی حمل و نقل، سند ملی معماری حمل و نقل هوشمند نیز توسط پژوهشکده حمل و نقل و سیستمهای هوشمند دانشگاه امیرکبیر در سال 1391 آغاز شده که سعی در یکپارچه سازی اقدامات جزیره ای انجام شده در اقصی نقاط کشور دارد. همانطور که مشاهده می فرمایید محدود کردن حمل و نقل هوشمند به یکسری پلتفرم دیجیتال، ضربه بزرگی به اعتبار متن شما وارد کرده. بهتر این بود که یا واقعا تحقیقات جامعی صورت می گرفت یا موضوع مقاله صرفا به همان پلتفرمهای مورد نظر محدود می شد. (منبع)

 

حمل و نقل هوشمند بار

در ایران هوشمندی حمل و نقل به بخش حمل و نقل هوشمند شهری و حمل و نقل هوشمند جاده ای یا بین شهری تقسیم می‌شود. حمل و نقل هوشمند درون شهری برعهده شهرداری و سیستم های حمل و نقل برون شهری هوشمند برعهده وزارت راه و سازمان راهداری و حمل نقل جاده ای کشور است. هم اکنون در بخش جاده ای سیستم های حمل ونقل هوشمند مثل دوربین های کنترلی، سامانه توزین بار و عوارض جاده ای ایجاد شده است. و از دیگر سیستم های حمل و نقل هوشمند در ایران می‌توان به سامانه هوشمند صدور سند حمل و نقل بار درون شهری،  سامانه هوشمند حمل بار کاروان، سامانه هوشمند حمل و نقل عمومی اشاره کرد.

 

 

حمل و نقل هوشمند در جهان

این تکنولوژی برای اولین بار در سال ۱۹۷۰ با کمک مهندسین ژاپنی در شهر توکیو ژاپن مورد استفاده قرار گرفت. به دلیل گسترش شهر و افزایش حجم ترافیک، سازمان ‌های ترافیکی و متخصصین در زمینه حمل و نقل با استفاده از الگوریتم ‌های هوش مصنوعی در صدد یافتن راه حل‌ هایی در زمینه هایی همچون، زمان متناسب رفت و برگشت قطارهای شهری، زمان بندی دقیق چراغ ‌های راهنمایی موجود در تقاطع‌ ها و اصلاح مسیر اتوبوس ‌ها و همچنین تاکسی ‌های درون شهری کوشیدند. نتیجه این تلاش تشکیل یک سیستم یکپارچه اطلاعاتی و کارآمد در زمینه حمل و نقل شهری بود. با مرور زمان کشورهای اتحادیه اروپا از این سیستم جدید بهره گرفتند به طوری که در حال حاضر بیشتر کشورهای توسعه یافته برای توسعه این امر بودجه‌ های قابل توجهی را در نظر می ‌گیرند. از نمونه های موفق استفاده از سیستم حمل و نقل هوشمند در کشورهای مختلف می‌توان به شهرهای سئول، گلاسکو و نیواورلئان اشاره کرد. (منبع)

 

 

 

حمل و نقل هوشند در اروپا

امروزه مدیران شهرهای مختلف جهان در تلاشند با بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین فناوری روز دنیا، شهرهایی هوشمند طراحی کنند که در آن، تامین سلامت و رفاه شهروندان در اولویت اهداف قرار دارد؛ هوشمندسازی حمل و نقل طی یک دهه اخیر به مبحثی داغ در میان برنامه‌ریزان شهرهای اروپایی تبدیل شده است.  مثلاً در  بارسلونا، اسپانیا پایتخت کاتالونیا، با جمعیت بالغ بر یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر، رویکردهای هوشمند متعددی را برای حفظ امنیت جوامع در حال تردد به کار گرفته است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به پارک هوشمند و سیستم‌های ترافیکی برای نظارت بر تراکم اشاره کرد علاوه بر این سرمایه‌گذاری در بخش حمل و نقل نیز به طور جدی مورد توجه مدیران بارسلونا قرار گرفته است که در این راستا، اتوبوس‌های هیبریدی جایگزین نوع قدیمی آن و دوچرخه‌سواری نیز از طریق ایجاد ۴۰۰ ایستگاه در سراسر شهر گسترش یافته است. یا مثلاً در لندن، انگلستان،‌مدیران لندن، پایتخت انگلستان، قصد دارند با استفاده از تکنولوژی هوشمند مشکل ازدحام خودروها در خیابان‌ها را حل و دسترسی به محل پارک را برای رانندگان راحت‌تر کنند در این راستا تا کنون بودجه‌های زیادی هزینه شده و اغلب اتوبوس‌ها و ناوگان مترو با نوع جدید و هوشمند جایگزین شده است علاوه بر این برنامه‌های اشتراک دوچرخه و سرمایه‌گذاری در فناوری ترافیک از دیگر اقداماتی بوده که صادق‌خان، شهردار لندن، برای هوشمندسازی هر چه بیشتر تردد در شهر به کار گرفته است. جالب است بدانید که مقامات پایتخت انگلستان اخیراً در تکنولوژی خودکار سرمایه‌گذاری کرده و به استفاده آزمایشی از اتوبوس‌های بدون راننده در شهر پرداخته‌اند تا از این طریق، بر هوشمندسازی بیشتر شهر بیفزایند. (منبع)

 

سامانه حمل و نقل هوشمند

سامانه حمل و نقل هوشمند یا سیستم حمل و نقل هوشمند به انگلیسی Intelligent Transportation Systems نامیده می‌شود.  به گفته وزارت حمل و نقل ایالات متحده، سیستم های حمل و نقل هوشمند (ITS) از فن آوری های مختلفی برای نظارت، ارزیابی و مدیریت سیستم های حمل و نقل برای افزایش کارایی و ایمنی استفاده می کنند. حمل و نقل هوشمند از فناوری های جدید و نوظهور استفاده می کند تا جا به جایی در شهر راحت تر، مقرون به صرفه تر (هم برای شهر و هم برای فرد) و ایمن تر شود. (منبع)

 

 

انواع سیستم های حمل و نقل هوشمند

کل عملکرد سیستم هوشمند حمل و نقل بر اساس جمع آوری داده ها ، تجزیه و تحلیل و استفاده از نتایج تجزیه و تحلیل در عملیات ، کنترل و مفاهیم تحقیقاتی برای مدیریت ترافیک است که در آن موقعیت مکانی نقش مهمی را بازی می کند. در اینجا سنسورها ، پردازنده های اطلاعات ، سیستم های ارتباطی ، پیام های کنار جاده ای ، به روزرسانی های GPS و سیگنال های اولویت بندی خودکار ترافیک نقش اساسی در استفاده از موارد زیر دارند:
1- سیستم پیشرفته مدیریت ترافیک
2- سیستم اطلاعات مسافرتی پیشرفته
3- سیستم پیشرفته کنترل خودرو
4- سیستم حمل و نقل عمومی پیشرفته
5- سیستم های پیشرفته حمل و نقل روستایی
6- سیستم عملیات پیشرفته وسایل نقلیه تجاری

 

کارکرد و اهداف سیستم حمل و نقل هوشمند

برنامه ریزی ومدیریت درحمل ونقل

مدیریت ترافیک

افزایش ایمنی

کاهش هزینه

کاهش اثرات نامطلوب زیست محیطی

کاهش زمان سفر وروانسازی جریان ترافیک درحمل و نقل (منبع)

 

 

مقالات حمل و نقل هوشمند

برای جستجوی مقالات در مورد حمل و نقل هوشمند می‌توانید از سایت های سیویلیکا، گوگل اسکالر یا نورمگ استفاده کنید.

 

 

حمل و نقل در شهر هوشمند

سیستم حمل و نقل هوشمند (ITS) یک سیستم حمل و نقل و جابجایی موثر است که در شهرهای هوشمند مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سیستم از مزایای فناوری‌هایی همچون اینترنت اشیاء و  تجزیه و تحلیل کلان داده جهت مدیریت ترافیک، بهبود زیرساخت حمل و نقل و  مدیریت ترافیک و جابجایی، افزایش زیرساخت‌های حمل و نقل و ایجاد رابط‌های بهبود یافته برای خدمات حمل و نقل بهره می‌برند. حمل و نقل هوشمند یکی از مهم ترین مولفه‌های شهر هوشمند جهت ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان و بهبود پایداری است و حرکت شهرها به سمت هوشمندی، اغلب با استقرار زیرساخت حمل و نقل هوشمند، در قالب یک شبکه حمل و نقل هوشمند شروع می‌شوند. (منبع)

 

فناوری‌های سیستمهای هوشمند حمل و نقل

در سیستمهای هوشمند ترافیک فناوری‌های متفاوتی بکار می‌رود. از سیستم‌های اولیه‌ای مانند هدایت خودرو و سیستم کنترل چراغ‌های راهنمایی، تابلوهای اعلان ترافیک، دوربین سرعت سنج و سیستم خودکار شناسایی شماره خودرو گرفته تا سیستمهای پیشرفته و پیچیده تری که بطور همزمان اطلاعات متفاوتی را از منابع متفاوت یکپارچه می کند. اطلاعاتی مانند وضع آب و هوا، وضعیت ترافیک، وضعیت جاده و … (منبع)

 

 

مطالب مرتبط:

حمل و نقل پیشرفته چیست؟

سیستم هوشمند حمل بار

شرکت حمل و نقل بزرگ مقیاس هوشمند

ترموگراف هوشمند

گام‌های محکم ایران در مسیر حمل و نقل هوشمند

سند حمل و نقل انسان محور در حمل و نقل هوشمند ایران

شهر هوشمند چیست؟