پس کرایه یعنی چه؟
“پس کرایه” یعنی کرایهای که “پس” از تحویل کالا از مشتری دریافت میشود. در مقابل پیش کرایه هست که “پیش” از تحویل کالا از مشتری دریافت میشود. به طور مثال در ایران تیپاکس به صورت پس کرایه و پست به صورت پیش کرایه فعالیت میکند.
پس کرایه به مبلغی گفته میشود که هنگام دریافت کالا و در مقصد دریافت میشود. (شکل زیر) در روش های مرسوم ارسال کالا همیشه هزینه کرایه توسط صاحب کالا و در مبدأ پرداخت میشود. شما کالا را به دفتر پستی یا باربری تحویل داده و مبلغ کرایه را پرداخت میکنید. ولی در روش “پس کرایه” هزینه باربری پس از تحویل کالا به مشتری درب منزل و توسط مشتری پرداخت میشود.
به عبارتی پس کرایه مبالغی از جمله هزینه حمل – هزینه بارگیری – هزینه بیمه و سایر هزینه ها گفته میشود که مشتری آن را در مقصد پرداخت مینماید. یعنی وقتی یک فرد یا فروشگاه برای شما محصولی ارسال میکند و در فرم سفارش کالا ثبت کرده که هزینه ارسال به صورت پس کرایه است. یعنی “شما” به عنوان گیرنده کالا موظف هستید هزینه باربری را در مقصد پرداخت کنید “نه فروشگاه”

پیش کرایه چیست؟
پیش کرایه به مبلغی گفته میشود که فرستنده بار در مبدأ آن را به متصدی حمل و نقل پرداخت نموده و مشتری “هیچ گونه” هزینهای در مقصد پرداخت نمیکند. اکثر روش های ارسال پستی و باربری به صورت پیش کرایه هست. یعنی هزینه باربری بروی قیمت کالا اضافه میشود و مشتری آن را در ابتدا کار پرداخت کرده است.
مزایای پس کرایه
پس کرایه به عنوان برترین روش پرداخت کرایه باربری مزیت های بسیاری برای راننده و صاحب بار دارد که از جمله آن میتوان به مواردی که در ادامه گفته میشود اشاره نمود. در روش پرداخت پس کرایه این امکان وجود دارد که گیرنده بار در هنگام تحویل آن را چک کند و اگر خسارتی به بار وارد شده بود و یا در محصول ارسالی مغایرتی وجود داشت از تحویل آن صرف نظر کند و هیچگونه هزینه ای پرداخت نکند و درخواست خسارت نماید. در حالی که در روش پرداخت قبل از ارسال (پیش کرایه) تمامی هزینهها پرداخت شده و نمیتوان در هنگام تحویل کالا هیچ اعتزاضی داشت. پس کرایه به خصوص برای افرادی که به صورت اینترنتی خرید میکنند بسیار کارآمد است چرا که بسیاری از فروشنده ها هزینه های ارسال را بر عهده خریدار کالا میگذارند و با استفاده از خدمات پس کرایه تنها کافیست کالا مورد نظر را به باربری تحویل دهند و تا باربری بعد از تحویل کالا هزینه های مربوطه را از گیرنده کالا و در محل تحویل، دریافت نمایند. (منبع)
پس کرایه و پیش کرایه تیپاکس چیست؟
پیش کرایه تیپاکس همانند روش مرسوم هست که فروشگاه هزینه ارسال بسته پستی به شما را روی فاکتور محصول اضافه کرده و از شما قبل از ارسال کالا دریافت میکند، روش دیگری که بیشتر معمول هست روش پس کرایه تیپاکس هست. در پست کرایه کامل تیپاکس، طبق درخواست فرستنده، هزینه تمامی سرویسهای انتخاب شده برای ارسال بسته (جابهجایی بسته، بستهبندی و…)، در زمان تحویل بسته از گیرنده دریافت میشود (منبع) به زبان ساده پس کرایه همان هزینه ای است که درب منزل به مامور تیپاکس میدهید.
محاسبه هزینه پس کرایه باربری
در محاسبه پس کرایه، هزینه شهری جزئی از هزینه پس کرایه است که متصدی حمل و نقل آن را پرداخت می نماید. به عنوان مثال باری که توسط فروشندگان به باربریها ارسال میشود، هزینه ارسال کالا از محل ارسال کالا تا باربری را صاحب کالا پرداخت میکند. رانندگان حمل بار شهری جهت دریافت مبلغ شهری به متصدی رجوع نموده و این هزینه را متصدی در هنگام تحویل کالا در مراکز تخلیه بارها از مشتری دریافت مینمایند. پس از جمعآوری کالاهای تجاری از سطوح مختلف ازجمله بازار انبارها و…، نوبت به متصدی میرسد. متصدی حمل و نقل با صدور صورتحساب و صدور بارنامه اقدام به ارسال محمولهها به شهرستانهای استان موردنظر میکند. در این زمان بار به مقصدهای موردنظر ارسال میشود. همان گونه که در بالا اشاره شد، گروه مراکز تخلیه بار در شهرستانها شامل متصدی تخلیه بار، تعدادی انباردار، کارگرها و متصدی امور اداری و… میباشند. این افراد که پس از تخلیه بار و تماس با گیرندگان کالای موردنظر را با تطبیق مدارک شناسایی و رسید تحویل مشتری داده میشود. (منبع)
سوالات متدوال
۱- هزینه ارسال پس کرایه یعنی چه؟ معمولا وقتی بسته ارسال میکنید هزینه آنرا ابتدا پرداخت میشود. ولی وقتی کرایه پرداخت نشده و شما هنگام دریافت بسته آنرا را پرداخت میکنید به آن هزینه ارسال پس کرایه گفته میشود. (همان موقع که جلوی در منزل هزینه را به مامور پستی پرداخت میکنید)
۲- آیا اداره پست پس کرایه دارد؟
در حالت کلی، سرویس پرداخت در محل و پس کرایه (Cash on Delivery یا به اختصار COD) تنها برای مرسولههایی امکانپذیر است که در بستر تجارت الکترونیک ارسال میشوند، و در حال حاضر، این خدمت فقط از طریق پست پیشتاز ارائه میگردد.
