سند راهبردی و عملیاتی زنجیره ارزش نظام جامع حمل و نقل استان زنجان (۱۴۰۶-۱۴۰۲) به عنوان یکی از اسناد پشتیبان برنامه هفتم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان زنجان، با هدف تبیین وضعیت موجود، شناسایی تنگناها و تدوین نقشهراه عملیاتی در حوزه زیرساخت و خدمات حمل و نقل تهیه شده است. رویکرد حاکم بر این سند، ارتقای جایگاه لجستیکی استان و بهبود شاخصهای بهرهوری در زنجیره ارزش حمل و نقل است.

تحلیل وضعیت زیرساختی و عملکردی:
شبکه جادهای: استان زنجان با برخورداری از ۲۰۰ کیلومتر آزادراه (معادل ۱۲ درصد کل آزادراههای کشور) و بیش از ۵۱۰۰ کیلومتر انواع راه، نقش کلیدی در کریدورهای ترانزیتی ایفا میکند.
بخش ریلی: بررسیها نشاندهنده رشد استقبال از حمل و نقل ریلی مسافری در استان است؛ بهطوریکه سهم این بخش از ۳۷ درصد در برنامه پنجم به بیش از ۴۴ درصد در پایان برنامه ششم افزایش یافته است.
بخش باری: فعالیت بیش از ۸۰ شرکت حمل و نقل باری و جابجایی سالانه میلیونها تن کالا، نشاندهنده ظرفیت بالای استان در حوزه حمل و نقل جادهای کالا است.
چالشها و تنگناهای استراتژیک:
۱. محدودیتهای اعتباری: کمبود منابع مالی جهت تکمیل پروژههای نیمهتمام و بهسازی محورهای مواصلاتی.
۲. فرسودگی ناوگان: بالا بودن میانگین عمر ناوگان باری و مسافری و افزایش هزینههای نگهداری.
۳. زیرساختهای ریلی و هوایی: ظرفیت محدود خطوط ریلی به دلیل تکخطه بودن در برخی مقاطع و عدم بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای فرودگاه زنجان.
اهداف و راهبردهای کلان (۱۴۰۶-۱۴۰۲):
توسعه هوشمند: استقرار و گسترش سامانههای حمل و نقل هوشمند (ITS) جهت ارتقای ایمنی و نظارت بر شبکه راهها.
بهینهسازی زنجیره لجستیک: ایجاد و تقویت مراکز لجستیکی و بنادر خشک با هدف کاهش هزینههای جابجایی کالا.
تکمیل پروژههای پیشران: اولویتبخشی به دوخطه کردن راهآهن زنجان-قزوین و نوسازی ناوگان عمومی.
مشارکت پذیری: تسهیل فرآیندهای سرمایهگذاری بخش خصوصی در احداث مجتمعهای خدماتی-رفاهی و پایانههای صادراتی.
جمعبندی:
تحقق اهداف مندرج در این سند، مستلزم هماهنگی میاندستگاهی و تخصیص بهینه منابع در راستای تبدیل استان زنجان به یک قطب لجستیکی کارآمد در منطقه شمالغرب کشور است. این برنامه بر ارتقای کیفیت خدمات، کاهش سوانح جادهای و افزایش سهم حمل و نقل ریلی به عنوان اولویتهای کلیدی تأکید دارد.
مطالب مرتبط:
باربری تهران به زنجان
سند حمل و نقل استان تهران