![[09127409082]](https://barast.com/wp-content/uploads/2021/01/newlogo.png){kind=small}
اثرات اقلیمی و زیستمحیطی سیاستهای مربوط به انتقال حمل و نقل بار از جاده به سایر حالتها: مورد سوئد
هدف این مقاله تعیین چگونگی تأثیر ابزارهای سیاستی که با هدف دستیابی به تغییر شیوه حمل و نقل بار در مسافتهای طولانی از جاده به راهآهن یا دریا انجام میشوند، بر انتشار مستقیم گازهای گلخانهای، اکسیدهای نیتروژن، دیاکسیدهای گوگرد، ترکیبات آلی فرار و ذرات معلق به هوا است. این تجزیه و تحلیل در دو مرحله انجام میشود. ابتدا، طیف وسیعی از پیشبینیها که منعکسکننده فرضیات مختلف هستند، با استفاده از مدل حمل و نقل ملی بار سوئد (SAMGODS) اعمال میشوند تا طیف وسیعی از تحولات احتمالی آینده در سطح انتشار گازهای گلخانهای تا سالهای 2030 و 2040 استخراج شود. این شامل تعیین عوامل انتشار در هر تن-کیلومتر برای هر یک از شش نوع وسیله نقلیه باری جادهای، یازده نوع قطار باری و 22 نوع کشتی مدل SAMGODS بوده است. سپس نتایج مدل با نتایج سال پایه 2017 مقایسه میشوند. دوم، اثرات دو ابزار سیاستی تغییر شیوه حمل و نقل فرضی با توجه به تأثیر بالقوه آنها بر انتشار گازهای گلخانهای به هوا تجزیه و تحلیل میشود. اثرات این دو ابزار سیاستی برای سال پایه 2017 و برای پیشبینیهای 2030 و 2040 ارزیابی میشود. این مقاله همچنین بررسی میکند که آیا با توجه به پیشبینیها و ابزارهای سیاستی مختلف، میتوان انتظار داشت که هدف آب و هوایی سوئد برای حمل و نقل داخلی در سال ۲۰۳۰ محقق شود یا خیر. در چارچوب افزایش قابل توجه پیشبینیشده در کل تن-کیلومتر بار (بین ۳۱ تا ۵۳ درصد)، پیشبینی میشود که انتشار گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۴۰، ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش یابد. این بدان معناست که بخش حملونقل بار سوئد به سهم خود در کاهش انتشار گازهای گلخانهای لازم برای دستیابی به هدف ملی آب و هوایی یعنی کاهش ۷۰ درصدی تا سال ۲۰۳۰ دست نخواهد یافت. پیشبینی میشود که انتشار اکسیدهای نیتروژن (NOx) بین ۶۰ تا ۷۵ درصد کاهش یابد، انتشار دیاکسیدهای گوگرد بین ۴۱ تا ۵۰ درصد کاهش یابد، انتشار ترکیبات آلی فرار ۸ تا ۳۰ درصد افزایش یابد و انتشار ذرات معلق (از اگزوز و سایش لاستیک/جاده) بین ۱۳ تا ۳۳ درصد افزایش یابد. پیشبینی میشود که استفاده از ابزارهای سیاست تغییر شیوه حملونقل برای دستیابی به کاهش گازهای گلخانهای، در طول زمان نتایج بدتری به همراه داشته باشد، تا سال ۲۰۴۰ حتی ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد.
مقدمه
انتشار گازهای گلخانهای ناشی از حمل و نقل در هوا، هم بر آب و هوای جهانی و هم بر محیط زیست تأثیر میگذارد؛ آب و هوا از طریق انتشار گازهای گلخانهای (GHG) و محیط زیست از طریق انتشار مواد اسیدیکننده، یوتروفیک و تشکیلدهنده ازن. حمل و نقل جادهای عمدتاً باعث انتشار گازهای گلخانهای، اکسیدهای نیتروژن (NOX)، هیدروکربنها (HC)، ترکیبات آلی فرار (VOC) و ذرات معلق ناشی از اگزوز و سایش (PM 2.5 و PM10) میشود. کشتیرانی در مورد انتشار گازهای گلخانهای عملکرد بهتری دارد، اما در مقایسه با سایر انتشارها، عملکرد بدتری دارد. کشتیرانی همچنین عمدتاً مسئول انتشار دی اکسید گوگرد (SO2) است. حمل و نقل ریلی تنها باعث انتشار بسیار کمی از گازهای خروجی و PM ناشی از سایش و فرسایش میشود.
هدف سند سفید اتحادیه اروپا با عنوان «نقشه راه برای یک منطقه حمل و نقل واحد اروپایی – یک سیستم حمل و نقل رقابتی و کارآمد از نظر منابع» این است که تا سال 2030، 30 درصد از حمل و نقل بار در مسافتهای طولانی (بیش از 300 کیلومتر) که در حال حاضر از طریق جاده انجام میشود، به حمل و نقل ریلی یا آبی منتقل شود. تا سال 2050، بیش از 50 درصد از این کار حمل و نقل باید به حمل و نقل ریلی و آبی منتقل شده باشد (کمیسیون اروپا، 2011). سوئد اهداف کمی مربوطه را برای انتقال به روشهای حمل و نقل باری ندارد (ویرث و همکاران، 2019)، اما استراتژی ملی حمل و نقل باری شامل تعهد به (الف) دستیابی به اهداف سیاست حمل و نقل؛ (ب) تقویت رقابتپذیری کسب و کار؛ و (ج) ترویج انتقال حمل و نقل بار از جاده به راه آهن و کشتیرانی است (دولت سوئد، 2018).
به همین ترتیب، اداره حمل و نقل سوئد (2020a) «نقشه راه انتقال حمل و نقل بار از جاده به راه آهن و کشتیرانی» را منتشر کرده است. با این حال، در رابطه با برنامهریزی زیرساختها، اداره حمل و نقل سوئد (2020b، صفحه 30) به صراحت بیان میکند که «حمل و نقل جادهای برای حفظ دسترسی در سراسر کشور و برای حمل کالا در جایی که حمل و نقل دریایی یا راه آهن گزینهای نیست، همچنان مهم خواهد بود». علاوه بر این، به منظور مدیریت انتشار گازهای گلخانهای در سطح ملی، در سال 1999 دولت سوئد 16 هدف ملی کیفیت زیستمحیطی (Naturvårdsverket، 2023) را تعیین کرد که در مجموع مجموعهای از دستورالعملها را ارائه میدهند که برای توسعه پایدار اعمال میشوند. از نظر این مطالعه در مورد انتشار مستقیم گازهای گلخانهای به هوا از حمل و نقل بار، چهار هدف ملی مرتبط با کیفیت زیستمحیطی به شرح زیر است: «تأثیر محدود بر آب و هوا»، «هوای پاک»، «بدون انباشتگی خوراک آب» و «فقط اسیدی شدن طبیعی».
در سطح اتحادیه اروپا و سطح ملی، ابزارهای سیاستی برای سادهسازی حمل و نقل جادهای بار و/یا کاهش انتشار گازهای گلخانهای آن به هوا در حال اجرا هستند. به عنوان مثال در سوئد، طرح افزایش نسبت جادههای ایالتی که به کامیونها اجازه میدهند حداکثر وزن 74 تن را حمل کنند، به جای حداکثر فعلی 64 تن (اداره حمل و نقل سوئد، 2020c). به عنوان مثال در سطح اتحادیه اروپا، تنظیم انتشار CO2 از وسایل نقلیه سنگین جدید است که تا سال 2025، 15 درصد و تا سال 2030، 30 درصد در مقایسه با دوره مرجع 1 ژوئیه 2019 تا 30 ژوئن 2020 کاهش خواهد یافت (اتحادیه اروپا، 2019).
به طور کلی، پیشرفت به سوی اهداف ملی کیفیت زیستمحیطی سوئد میتواند در بخش حمل و نقل بار سوئد از طریق (الف) بهبود حمل و نقل و/یا بهرهوری انرژی؛ (ب) تغییر به حاملهای انرژی با آسیب کمتر به محیط زیست؛ (ج) انتقال بار به روشهای حمل و نقل با آسیب کمتر به محیط زیست؛ و (د) کاهش تقاضای حمل و نقل حاصل شود. تمرکز تحلیل موجود در این مقاله بر انتقال بار از جاده به راه آهن و کشتیرانی است، بر اساس این فرض اساسی که حمل و نقل ریلی و آبی میتوانند همان سطح از کار حمل و نقل را انجام دهند، اما با مصرف انرژی کمتر و/یا انتشار گازهای گلخانهای کمتر به هوا.
در بخش حمل و نقل بار در سوئد، جاده و کشتیرانی تقریباً تمام انتشار گازهای گلخانهای (انتشار معادل دی اکسید کربن (CO2eq)) را تشکیل میدهند. حمل و نقل ریلی عمدتاً برقی است و بنابراین، انتشار گازهای گلخانهای بسیار کمی دارد. هدف کیفیت زیستمحیطی «تأثیر محدود بر آب و هوا» تصریح میکند که انتشار گازهای گلخانهای از حمل و نقل داخلی (به استثنای هوانوردی) در سال 2030 در مقایسه با سال 2010، 70 درصد کمتر خواهد بود و به عنوان یک نقطه عطف کلی، بیان شده است که تا سال 2045، سوئد هیچ انتشار خالص گازهای گلخانهای در جو نخواهد داشت (دولت سوئد، 2017). برای سه هدف ملی کیفیت زیستمحیطی دیگر که در این مقاله در نظر گرفته شده است، اهداف بسیار خاص مشابهی وجود ندارد.
بنابراین، در این زمینه، هدف این مقاله، توسعه پیشبینیهایی از تأثیر احتمالی ابزارهای سیاستی بر انتشار مستقیم به هوا (CO2e، NOX، SO2، HC/VOC و PM) است که انتقال حمل و نقل بار در مسافتهای طولانی سوئد از جاده به راه آهن و کشتیرانی را هدف قرار میدهند. اثرات دو سیاست فرضی تغییر نوع حمل و نقل مورد مطالعه قرار گرفته است؛ یکی “ابزار کششی” و دیگری “ابزار فشاری”. اولی یارانه Ecobonus+ است که با فرض 30 درصد هزینههای کمتر برای بارگیری و تخلیه در تمام پایانهها و بنادر راه آهن سوئد، راه آهن و کشتیرانی را (نسبت به جاده) جذابتر میکند. این طرح فرضی، هم گستردهتر و هم قدرتمندتر از طرح Ecobonus سوئدی برای حمل و نقل دریایی کوتاه و حمل و نقل آبراههای داخلی است که در واقع در دوره 2018-2022 با بودجه کلی 13 میلیون یورو اجرا شد. طرح تکمیلی طرح «Ecobonus» سوئد در سال ۲۰۲۳ مورد بحث قرار گرفته اما هنوز بر سر آن توافقی حاصل نشده است. مورد اخیر، مالیات استهلاک برای حمل و نقل جادهای به میزان حدود ۰.۰۳ تا ۰.۱۵ یورو به ازای هر وسیله نقلیه-کیلومتر است، همانطور که در یک تحقیق عمومی (دولت سوئد، ۲۰۱۷) توصیه شده است، اما هنوز اجرا نشده است. بر اساس پیشبینیهای به دست آمده، این مقاله سپس به طور خاصتر به تجزیه و تحلیل این موضوع میپردازد که آیا انتظار میرود اهداف اقلیمی سوئد محقق شود یا خیر.
همانطور که در رتبهبندیهای مختلف عملکرد زیستمحیطی کشورها (Sachs et al., 2022, Wolf et al., 2022) منعکس شده است، سوئد به عنوان یکی از رهبران جهان در اجرای دستور کار زیستمحیطی، در راستای دستیابی به توسعه پایدار واقعی، شناخته میشود. بنابراین، تمرکز بر سیاستهای سوئد برای تضمین انتقال وجههای وجهی بار، و همچنین تجزیه و تحلیل دقیق تأثیر بالقوه نوآوریهای خاص در اقدامات سیاستی آن، میتواند به عنوان معیارهای بهترین عملکرد برای سایر کشورها (چه در داخل اتحادیه اروپا و چه فراتر از آن) که به دنبال تقلید از موفقیتی هستند که سوئد در بهبود عملکرد زیستمحیطی ملی به دست آورده است، در نظر گرفته شود. این پتانسیل – برای ظهور سیاستهای سوئد که انتقال وجههای وجهی بار را هدف قرار میدهند به عنوان معیارهای الگو – نه تنها توجیه اساسی برای مطالعهای از این نوع را فراهم میکند، بلکه سهم عمده این مقاله را نیز به همراه دارد؛ از نظر اطلاعرسانی در مورد سیاستهای کشورها در سراسر جهان و در نتیجه ایجاد بهبود کلی و گستردهتر در عملکرد زیستمحیطی حمل و نقل بار.
این مقاله به شرح زیر ساختار یافته است: بخش 2 با توصیف زمینه سیاست سوئد، زمینه را برای تحلیل بعدی فراهم میکند. تقسیمبندی فعلی شیوه حمل و نقل بار، همچنین ماهیت پیشبینیهای ملی حمل و نقل بار و ارتباط آنها با دستیابی به اهداف ملی کیفیت زیستمحیطی ارائه شده است. روششناسی تحلیل گزارش شده در بخش 3، با تمرکز بر ماهیت مدلهای پیشبینی که تخمین زده میشوند و به طور خاصتر، نحوه محاسبه عوامل انتشار برای هر یک از گزینههای شیوه حمل و نقل، تشریح شده است. نتایج تحلیل در بخش 4 ارائه شده و تأثیر پیشبینیشده دو ابزار سیاستی بالقوه در بخش 5 ارزیابی شده است. بحث در مورد نتایج و پیامدهای آنها برای دستیابی به اهداف ملی کیفیت سوئد در بخش 6 آمده است و نتیجهگیری در بخش 7 ترسیم شده است.(منبع).