کامیونهای وایت (White)، که یادآور دوران پررونق صنعت خودروسازی آمریکا هستند، توسط شرکت وایت موتور تولید میشدند. این شرکت که در سال ۱۹۰۰ تأسیس شد، در ابتدا با خودروهای بخار کار خود را آغاز کرد، اما پس از جنگ جهانی اول به طور کامل بر ساخت کامیونهای سنگین و تجاری متمرکز شد. وایت موتور برای دههها یکی از ارکان اصلی بازار کامیونهای آمریکا بود و محصولاتی نظیر “رودباس” و “رودکامندر” را به بازار عرضه کرد که به دلیل دوام و قدرتشان شناخته میشدند. اگرچه این شرکت در سال ۱۹۸۰ ورشکست شد و توسط ولوو خریداری گردید، اما نام وایت همچنان به عنوان نمادی از کامیونهای کلاسیک و قدرتمند آمریکایی در خاطرهها باقی مانده است. کامیونهای وایت عمدتاً از دهه ۱۳۵۰ شمسی (۱۹۷۰ میلادی) وارد ایران شدند و به سرعت به دلیل قدرت بالا، استحکام بدنه و موتورهای دیزلی قدرتمند (اغلب از نوع کامینز) در میان رانندگان ایرانی محبوبیت یافتند.

مشخصات فنی کامیون وایت
با وجود اینکه تولید این کامیونها دههها پیش متوقف شده، هنوز هم مدلهای سالم آن در جادههای ایران (بهویژه برای حمل خاک، مصالح ساختمانی و یا در بنادر) دیده میشوند. علت این ماندگاری، سادگی در طراحی مکانیکی و کیفیت بسیار بالای آلیاژهای بهکار رفته در شاسی و بدنه آنهاست. کامیونهای وایت به دلیل سختجانی، شاسی بسیار قوی و توانایی حمل بارهای فوقسنگین مشهور بودند. در بازار ایران، این کامیونها را با ویژگیهای زیر میشناسند:
-
موتورهای کمنز (Cummins): اکثر مدلهای وارداتی به ایران دارای موتورهای قدرتمند کمنز بودند که تعمیرات آنها برای مکانیکهای ایرانی آشنا بود.
-
گیربکسهای فولر: استفاده از گیربکسهای چنددنده دستی (معمولاً ۱۰ یا ۱۳ دنده) که دوام بسیار بالایی داشتند.

تاریخچه کامیون وایت
«وایت» (White) یکی از برندهای نوستالژیک و پرقدرت کامیونهای آمریکایی در ایران است که توسط شرکت وایت موتور (White Motor Company) تولید میشد. این شرکت که در سال ۱۹۰۰ تأسیس شد، در ابتدا سازنده چرخخیاطی و خودروهای بخار بود، اما بعدها به یکی از غولهای صنعت کامیونسازی جهان تبدیل شد. شرکت وایت موتور در اواخر دهه ۱۹۷۰ با مشکلات مالی مواجه شد و در نهایت در سال ۱۹۸۰ اعلام ورشکستگی کرد.
-
بخش کامیونسازی آن توسط شرکت ولوو (Volvo) خریداری شد.
-
برای مدتی کامیونها با نام مشترک WHITEGMC تولید میشدند.
-
در نهایت از سال ۱۹۹۵، ولوو نام وایت را به کلی کنار گذاشت و محصولات جدید خود را تنها با نام «ولوو» روانه بازار کرد.

کامیون وایت بی دماغ و دماغ دار
وایت در دو نوع کلی «دماغدار» و «بیدماغ» وارد ایران شد:
-
وایت رود باس (Road Boss): مدل محبوب دماغدار که به دلیل ظاهر خشن و باابهتش در میان رانندگان قدیمی بسیار محبوب است. این مدل برای مسیرهای دشوار و بارهای سنگین استفاده میشد.
-
وایت رود کامندر (Road Commander): مدل بیدماغ (کابین روی موتور) که به دلیل طراحی مکعبی و فضای کابین مناسب، در حملونقل جادهای ایران بسیار پرکاربرد بود. این مدل در ایران به نام «وایت بیدماغ» یا «وایت کمنز» هم شناخته میشود.